Κεντρική σελίδα | Χάρτης ιστοτόπου
Βιβλιοπωλείο
Σχετικά
Επικοινωνία
Γενικές κατηγορίες
Βιβλία για τη Μάνη
Εξαντλημένα βιβλία για τη Μάνη
Ξενόγλωσσα βιβλία για τη Μάνη
Κατηγορίες Τίτλων
Αρχαιολογία
Διάφορα
Έρευνα
Θέατρο
Ιστορία
Λαογραφία
Λεύκωμα
Λογοτεχνία
Μαγειρική
Μελέτη
Μυθιστόρημα
Ποίηση
Ταξίδια - Οδοιπορικά
Cd
Κασσέτες
Σημαίες
Ταινίες Dvd
Αλφαβητική Λίστα
Τίτλων
Συγγραφέων
Αναζήτηση
Τίτλος
Συγγραφέας
 
Ταξίδια - Οδοιπορικά
 

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΛΑΜΑΤΑ ΜΕΧΡΙ ΤΟΝ ΔΙΡΟ
Κατά τις δεκαετίες του 1950 και 1960

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΟΜΠΙΛΗΡΗΣ

Είναι ήδη καλοκαίρι του 2010 καθώς γράφονται οι τελευταίες σελίδες του Οδοιπορικού. Δύσκολοι καιροί δεν μου επέτρεψαν να εκδώσω το βιβλίο αυτό νωρίτερα, και ας ήταν από τις αρχές της δεκαετίας του 1950 που άρχισα να περιηγούμαι συστηματικά κάθε γωνιά της ιδιαίτερης πατρίδας μου. Στις περιηγήσεις αυτές έπαιρνα μαζί μου και μια μηχανή Retina III C (από τις καλύτερες φωτογραφικές μηχανές τότε) και φωτογράφιζα ό,τι μου τραβούσε την προσοχή. Έτσι δημιουργήθηκε ένα αξιόλογο φωτογραφικό αρχείο, χρονικό μιας εποχής που πέρασε ανεπιστρεπτί.
Είχα την τύχη να έχω μια πολύ καλή βιβλιοθήκη (βιβλία που με μεγάλο μόχθο και πολλές στερήσεις είχα αποκτήσει) και να διαβάσω τις αρχαίες πηγές σχετικά με την ευρύτερη περιοχή. Στις περιηγήσεις μου είχα συχνά συνοδοιπόρο τον Παυσανία ή τον Στράβωνα, και φυσικά είχα πάντα μαζί μου μολύβι και χαρτί για να σημειώνω ό,τι ενδιαφέρον έβλεπα ή άκουγα. Τις σημειώσεις μου τις δακτυλογραφούσα έπειτα σε μια πολύ καλή δίγλωσση ελληνική/λατινική) γραφομηχανή Imperial 66 της εποχής.
Καθώς τότε ήμουν και Έκτακτος Επιμελητής Αρχαιοτήτων, επισκεπτόμουν συχνά τα μνημεία της περιοχής, αρκετά από τα οποία περπάτησα μαζί με τον διακεκριμένο αρχαιολόγο και καλό φίλο, Δρα Γεώργιο Α. Παπαθανασόπουλο, ο οποίος δεν είχε αναλάβει ακόμη το  έργο της ζωής του, την διεύθυνση των ανασκαφών του Διρού στην Μάνη. Ακούραστος όπως πάντα, ερχόταν συχνά να δη τα μνημεία της Έξω Μάνης, διασώζοντας όσα αρχαία μπορούσαν να διασωθούν, μεταφέροντάς τα στο μουσείο Καλαμάτας και υποστηρίζοντας την ανάγκη διεξαγωγής ανασκαφών στην περιοχή. Δυστυχώς ανασκαφές δεν έγιναν ποτέ…
Ενώ οι περισσότερες περιηγήσεις και οι φωτογραφήσεις έγιναν κατά την δεκαετία του 1960, τα κείμενα γράφτηκαν και πριν και μετά την δεκαετία αυτή. Στο γεγονός αυτό, καθώς και στο ότι κείμενα της ίδιας ενότητας δεν γράφτηκαν με τη σειρά με την οποία παρουσιάζονται εδώ, οφείλεται εν μέρει και η ανομοιομορφία στην γλώσσα: άλλα κείμενα είναι γραμμένα στην αρχαΐζουσα, άλλα στην καθαρεύουσα και άλλα στην δημοτική. Κατά την πορεία της έκδοσης του βιβλίου θεωρήθηκε ότι είναι καλύτερο να παραμείνουν στην γλώσσα και στο τονικό σύστημα στα οποία γράφτηκαν, έστω και αν η ανομοιομορφία της γλώσσας και το πολυτονικό σύστημα ξενίζουν τον σημερινό αναγνώστη. Υπενθυμίζεται ότι τότε και οι τρεις αυτές μορφές της γλώσσας, που ανέφερα ανωτέρω, εχρησιμοποιούντο παραλλήλως για διαφορετικούς σκοπούς από τους συγγραφείς. Έτσι η αρχαΐζουσα της ενότητος του Λεύκτρου φαίνεται να ταιριάζη απόλυτα στα κείμενα λόγω του θέματος της εργασίας, ενώ η καθαρεύουσα και η δημοτική ταιριάζουν καλύτερα σε άλλα κείμενα του βιβλίου αυτού.
Το έργο αυτό γράφτηκε κυρίως από αγάπη για τον τόπο μου και για να μην χαθούν ωρισμένες σημαντικές πληροφορίες σχετικές με τοποθεσίες της Έξω Μάνης. Ελπίζω ότι το βιβλίο αυτό, ένα ταξιδιωτικό χρονικό των δεκαετιών του 1950 και 1960, θα είναι χρήσιμο σε εκείνους που αγαπούν την Μάνη και θέλουν να μάθουν κάτι περισσότερο γι' αυτή την περιοχή με την μακραίωνη ιστορία και την απαράμιλλη ομορφιά, κύριο χαρακτηριστικό της οποίας είναι η λεγόμενη «γραφική αγριότητα».
Μία πρωτοτυπία του Οδοιπορικού αυτού είναι η ενότητα «Από το ημερολόγιο ενός δασκάλου» στο τέλος του βιβλίου, βασισμένη σε σημειώσεις και σε φωτογραφίες μου από την εποχή που υπηρέτησα σε τέσσερα χωριά της Έξω Μάνης: την Σέλιτσα, την Καστανιά, την Μηλιά και τα Αλτομυρά. Στην ενότητα αυτή περιγράφεται η ζωή στα χωριά της Έξω Μάνης κατά την περίοδο 1952-1957, το ήθος, η απλότητα και η εργατικότητα των ανθρώπων της ελληνικής επαρχίας και παρατίθενται πολλές πληροφορίες σχετικές με τα καθήκοντα των δασκάλων και την λειτουργία των μονοθεσίων συνήθως σχολείων εκείνη την εποχή. Τα στοιχεία αυτά έχουν ιδιαίτερη αξία, επειδή αναφέρονται σε ωρισμένους θεσμούς που δεν υπάρχουν πλέον, όπως τα θερινά σχολεία, καθώς και σε χωριά που είναι σήμερα ακατοίκητα, όπως τα Αλτομυρά. Είναι οι τελευταίες μαρτυρίες ενός τρόπου ζωής που δεν θα ξαναγυρίση. Θα ήθελα το βιβλίο αυτό να βοηθήση να θυμηθούν οι παλιοί την ζωή εκείνης της εποχής και τον τρόπο λειτουργίας των μονοθεσίων σχολείων της επαρχίας στα οποία εφοίτησαν, αλλά και να γνωρίσουν οι νέοι την Έξω Μάνη, όπως ήταν πριν από πενήντα και πλέον χρόνια.
Πρέπει να τονισθή ότι τα κείμενα της ενότητος «Από το ημερολόγιο ενός δασκάλου» στο τέλος του βιβλίου, είναι απλές, προσωπικές, κυρίως επαγγελματικές, σημειώσεις, χωρίς λογοτεχνικές αξιώσεις, και ότι η γλώσσα δεν είναι στρωτή και ομοιόμορφη, γιατί, όταν έγραφα τα κείμενα αυτά, δεν είχα σκεφθή ότι κάποτε θα δημοσιεύονταν γι' αυτό τον λόγο, θα ήθελα την επιείκεια του αναγνώστη. Εκείνο που προέχει τώρα δεν είναι η επεξεργασία της γλώσσας των σημειώσεων του ημερολογίου, αλλά η όσο το δυνατόν ταχύτερη έκδοση του βιβλίου, έστω και τώρα, στην δύση της ζωής μου.
Θα ήθελα να εκφράσω τις ευχαριστίες μου σε μερικούς ανθρώπους οι οποίοι με το πρακτικό τους μυαλό έλυσαν πλήθος τεχνικών προβλημάτων σχετιζομένων με την επεξεργασία του φωτογραφικού υλικού: τον γιο μου, Δημήτριο, τον γαμπρό μου, Όθωνα, και την εγγονή μου, Μαργαρίτα, οι οποίοι διέθεσαν ένα μεγάλο μέρος του ελεύθερου χρόνου τους έτσι ώστε τα παλιά αρνητικά των δεκαετιών του 1950 και 1960 να αξιοποιηθούν κατά τον καλύτερο τρόπο και η επιθυμία μου να συμπεριληφθούν και φωτογραφίες στο παρόν βιβλίο να γίνη πραγματικότητα. Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω την κόρη μου, Παναγιώτα, η οποία για άλλη μια φορά ανέλαβε την ταξινόμηση και επεξεργασία των κειμένων και την γενική επιμέλεια ύλης. Χωρίς την σκληρή εργασία των ανθρώπων αυτών, το Οδοιπορικό δεν θα είχε δει ποτέ το φως της δημοσιότητας. Τέλος θέλω να ευχαριστήσω και τον Γιώργο Π. Δημακόγιαννη, τον άξιο Μανιάτη εκδότη, που χρόνια τώρα υποστηρίζει με πάθος κάθε έκδοση σχετική με την αγαπημένη του Μάνη.
Ας γυρίσουμε όμως στην δεκαετία του 1960 και ας δούμε τον πρόλογο που είχα γράψει τότε για το Οδοιπορικό:
«Κάθε καλό πουλί στον τόπο του λαλεί» (παροιμία)

Ο επισκέπτης, που έφτασε μέχρι την Καλαμάτα για να γνωρίση από κοντά την καρδιά της Ελλάδας - τον Μοριά -, θα έκανε μεγάλη παράλειψη αν άφηνε έξω από το πρόγραμμά του τη Μάνη, αυτή την ιδιότυπη γωνιά του ελληνικού νότου. Σήμερα μάλιστα, που ένας καλός παραλιακός αμαξόδρομος διατρέχει απ' άκρη σ' άκρη του σχεδόν το Ταίναρο, κάνοντας προσιτές όλες τις ομορφιές σε στεριά και θάλασσα αυτής της απαράμιλλης εσχατιάς της ευρωπαϊκής ηπείρου, μια τέτοια παράλειψη θα ήταν και αδικαιολόγητη.
Βέβαια, εκείνος που αποφασίζει και κάνει ένα τέτοιο ταξίδι δεν έρχεται συνήθως ακατατόπιστος. Βάνει στην τσέπη του έναν ταξιδιωτικό οδηγό, και να κι' αυτός, γνώστης ξεσκολισμένος με κάθε λεπτομέρεια του τόπου που επισκέπτεται, σε τρόπο που να αφήνη εκστατικούς - ιδίως αν είναι ξένος - τους ντόπιους χασομέρηδες, παντογνώστης! Παντογνώστης; Όχι πάντα, και μάλιστα για τόπους σαν τους ελληνικούς, όπου κάθε πέτρα, κάθε βουνό και κάθε ακρογιάλι έχει τόσες φορές δώσει το «παρών» μέσα σε μια αδιάκοπη ιστορική συνέχεια 40 αιώνων. Αυτή η δύσκολη πραγματικότητα σου φέρνει ίλιγγο, σε κάνει να τρέμης πριν πιάσης την πέννα! Πως να τολμήσης να κάνης τον οδηγό σε τέτοια μέρη στοιχειωμένα, μέρη ελληνικά; Κι' αν πης για την Μάνη, όπου κάθε μέρος και εικόνα, κάθε πέτρα κι' ιστορία, καλύτερα να σιωπαίνης. Και το 'καναν πολλοί… Φρόνιμο ναι, όμως και καλύτερο;
Μια προειδοποίηση λοιπόν. Το βιβλιαράκι αυτό δεν εγράφη δια τους επαιόντας. Είναι ό,τι γνωρίζω για τον τόπο όπου γεννήθηκα, χωρίς να υπάρχουν αξιώσεις για την σύνταξη πλήρους ταξιδιωτικού οδηγού. Θέλει να παραμείνη ένας φιλικός συνοδοιπόρος για τον όποιο επισκέπτη της Μάνης, να ιδή μαζί του τα όσα έχει να ιδή και τίποτε περισσότερο.

Π. Δ. Κομπιλήρης
Προάστιον, 6 Ιουνίου 1966




Σελίδες: 695
Έκδοση: ΑΔΟΥΛΩΤΗ ΜΑΝΗ
Τιμή: 30,00€


Άλλα βιβλία από την κατηγορία: Ταξίδια - Οδοιπορικά
Σελ. 8 από 8

ΜΥΣΤΡΑΣ
Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑ

ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ
Φύλλα από ένα ταξίδι το 1924

BERNHARD GUTTMANN

ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1861-1874
ΜΕΡΟΣ Δ: Ταΰγετος - Μάνη κ.λπ.

HENRI BELLE

 
< προηγούμενη    1 2 3 4 5 6 7 8    επόμενη >